TON Depolama

TON Depolama, TON (The Open Network) ağında dosyaları P2P olarak saklamaya yarayan bir hizmettir. Kullanıcılar ve hizmetler, videolar, GIF’ler, resimler ve metin belgeleri gibi herhangi bir formatta dosyayı ağa yükleyebilir ve diğer katılımcılar tarafından indirilebilir hâle getirir.

Nasıl çalışır?#

Dosyalar, DNL protokolü ve Merkle ağacı kullanılarak parçalara bölünür; bu sayede arama ve doğrulama daha verimli ve güvenli olur. TON Depolama, dosyaların konumlarını bulmak için ademi merkeziyetçi karma tablosu (DHT) teknolojisini kullanır. Bir dosyayı indiren kullanıcı, otomatik olarak bir depolama düğümü olur ve dosyanın kopyasını diğer kullanıcılara dağıtarak ağın bütünlüğünü artırır. Erişim kontrolü, akıllı sözleşmeler aracılığıyla şifrelenebilir ve sadece belirli cüzdan anahtarına sahip kullanıcılar erişebilir.

TON Depolama’nın diğer torrent sistemlerinden farkları#

TON üzerine inşa edilmiştir. Arama, ödeme ve depolama kanıtları blokzincir üzerinden yürütülür, kapalı izleyiciler (tracker) kullanılmaz.
Web siteleri de depolanabilir. Statik siteler .ton alan adıyla DNS ve Proxy aracılığıyla erişilebilir.
Erişim kontrolü şifrelenebilir. Dosya sadece belirli bir cüzdan anahtarına sahip kullanıcılar tarafından açılabilir.
Hybrid mod. Dosyalar kullanıcı bilgisayarında kalır; ağda sadece indeks ve kanıtlar bulunur, merkezi bir bulut yoktur.

Ağda depolama ve on‑chain veri ayrımı#

TON blokzinciri üzerinde veri depolamak maliyetli olduğundan, genellikle yalnızca dosyanın hash’i ve erişim sözleşmesi on‑chain tutulur. Gerçek dosya içeriği ise TON Depolama’da saklanır. Bu yaklaşım blokzincir boyutunu küçültür ve NFT/Jetton gibi uygulamaların maliyetini azaltır.

Kendi düğümünüzü çalıştırma#

Gereken yazılımlar

storage‑daemon – dosyaları parçalama, saklama ve paylaşmadan sorumlu arka plan uygulaması.
storage‑daemon‑cli – storage‑daemon’ı yönetmek için komut satırı aracı.
tonutils‑proxy – uygulamaların Storage’a bağlanmasını sağlayan çok iş parçacıklı vekil sunucu.

Minimum donanım gereksinimleri

En az 1 GHz, 2 çekirdekli işlemci
En az 2 GB RAM
En az 2 GB boş disk (torrentler için ek alan hariç)
10 Mbps statik IP ve yeterli bant genişliği
Linux, Windows veya macOS işletim sistemi

Bu gereksinimler, validator depozitosu gerektirmediği için herhangi bir VPS üzerinde kolayca karşılanabilir.

Kullanım örnekleri#

NFT projeleri dosya içeriğini TON Depolama’da tutar ve hash’i NFT’ye ekler; bu sayede merkezi IPFS geçitlerine bağımlı olmazlar.
TON Sites statik web siteleri .ton alan adıyla depolanır ve TON Proxy üzerinden sunulur.
Dosya yedekleme ve paylaşım hizmetleri (ör. Duck Storage) kullanıcı dostu arayüzle Storage‑daemon üzerine kurulur.

Bağlantılar#

Resmi dokümantasyon: TON Storage Web sitesi
TON Proxy – TON DNS – The Open Network: the-open-network-ton
Akıllı sözleşmeler: smart-contracts
Diğer ilgili kavramlar: ton‑bridge, ton‑dns, ton‑proxy, getgems (bold olarak gösterilmiştir)