TON DNS

TON DNS — The Open Network üzerindeki nesnelerin adresleriyle alan adı eşleştirme hizmeti: akıllı sözleşmeler, düğümler, TON‑siteler. Amacı, dağıtık kaynakları normal internet alan adları kadar kullanıcı dostu hâle getirmektir. Alan adları NFT olarak çıkar, bu sayede cüzdanda saklanabilir, hediye edilebilir, satılabilir ve pazar yerlerinde alınıp satılabilir.

.ton bölgesi — ana namespace; bunun dışında Telegram kullanıcı adlarıyla entegrasyon için t.me bölgesi de desteklenir. Kayıt ve yenileme akıllı sözleşme açık artırması üzerinden yürütülür.

Tarihçe#

• 15 Şubat 2020 — NFT mekanizması olmadan TON DNS akıllı sözleşmesinin ilk sürümü yayınlandı. Daha sonra sürüm belirsiz bir süre ertelendi.
• Kasım 2021 — TON ekibi yayınlarında DNS’e ilk resmi atıflar; tarayıcı uzantısında destek vaat edildi.
• 8 Ocak 2022 — TON DNS yol haritasına eklendi, sürüm Q2 2022’ye planlandı.
• 30 Haziran 2022 — TON DNS’in kamu duyurusu, kaynak kodu ve tanıtım açıklaması yapıldı. Yeni uygulamada alan adları NFT.
• 30 Temmuz 2022 — İlk açık artırma yayınlandı ve başladı. İlk hafta içinde 7 957 işlem, 2 184 satın alınan alan adı, toplam 2 392 002 Toncoin. En pahalı alan adları:
  • wallet.ton — 215 250 TON;
  • casino.ton — 200 000 TON;
  • bank.ton — 157 500 TON;
  • video.ton — 105 000 TON;
  • swap.ton — 100 000 TON.
• 22 Ağustos 2022 — Pavel Durov açık artırma başarısını yorumladı ve Telegram kullanıcı adları için benzer bir mekanizma duyurdu.
• 30 Eylül 2022 — TON Sites ve TON Proxy yayınlandı. Bu hizmetler TON DNS’i dağıtık web’e genişletiyor.
• 27 Ekim 2022 — Telegram Kullanıcı Adları açık artırmalarının başlangıcı. TON ekibi t.me bölgesini kök sözleşmeye eklemeyi önerdi.
• 2 Kasım 2022 — Doğrulayıcı oylaması tamamlandı, akıllı sözleşme güncellendi: t.me bölgesi ve foundation.ton için kısa takma ad www.ton eklendi.
• Ağustos 2023 — İlk kayıttan bir yıl sonra süresi dolmuş alan adları için ikinci açık artırma turu. Fiyatlar, kripto piyasasındaki soğuma ve Web3’te alan adı kullanımının sınırlı olması nedeniyle başlangıç fiyatlarının çok altında gerçekleşti.

Teknik Özellikler#

• İsim uzunluğu: UTF‑8 kodlamasında 4‑126 karakter (en fazla 126 bayt). 4 karakterden kısa isimler kaydedilemez; bu, genel internet TLD’leri (.com, .org, .gov) ile çakışmayı önlemek içindir.
• Büyük/küçük harf: Teknik olarak isimler büyük/küçük harfe duyarlıdır, ancak uygulamalar sorguları küçük harfe dönüştürür. Kayıt sadece küçük harfle yapılmalıdır.
• Yasak karakterler: sıfır baytı, kontrol kodları, boşluk (aralık 0..32).
• NFT: Alan adları standart NFT olarak çıkar. Depolama — herhangi bir TON‑cüzdanda. Transfer ve satış — NFT pazar yerleri (Getgems, Disintar) ve Fragment üzerinden yapılır.
• SDK: TON DNS ile çalışma TonWeb JS SDK ve TonLib üzerinden sağlanır.

Alan adı akıllı sözleşmesi yapısı

Her alan adı aşağıdaki kayıtları içeren bir akıllı sözleşmedir:

resolver alanı üzerinden alt alan adlarını işlemek için özel bir akıllı sözleşme ayarlanabilir. Bu sayede ücretli alt alan adları, hiyerarşik delegasyon, koşullu dağıtım (ör. gov.ton sahibi usa.gov.ton satabilir veya dağıtabilir) gibi mantıklar uygulanabilir.

Alan adı yenileme

Yılda bir kez sahibi, alan adının yenileme hakkını sürdürmek için akıllı sözleşmeye 0,015 TON göndermelidir. Ödeme gelmezse alan adı açık artırma moduna geçer; bu, uzun süre kullanılmayan “ölü” alan adlarının isimleri ele geçirmesini önler.

Açık artırma ve fiyatlandırma#

Açık artırmalar dns.ton.org üzerinden gerçekleşir. Açık artırma başlatmak için 1 Toncoin teminat gerekir.

Açık artırma kuralları

• süresi — 1 saat;
• kapanışa bir saatten az bir sürede teklif verilirse, açık artırma bir saat daha uzatılır;
• her sonraki teklif, bir öncekinin en az %5 üstünde olmalıdır;
• açık artırma bitiminde kazanan, akıllı sözleşme kayıtlarını yönetir;
• doğrulayıcı oylaması uygunsuz isimleri yok edebilir veya devredebilir (ahlaki koruma);
• API, üçüncü taraf hizmetlerin ticareti izlemesine olanak tanır.

Başlangıç fiyatı ve mutlak minimum

Fiyat isim uzunluğuna bağlıdır:

Kimse teklif vermediğinde, her 30 günde mevcut minimum önceki değerin %10’u kadar düşer ve mutlak minimuma ulaşana kadar bu süreç devam eder.

Sahip olunan alan adlarının satın alınması#

Alan adı zaten satın alınmışsa, yeni alıcı şunları yapabilir:

• alan adı sayfasında satın alma teklifi oluşturabilir (Getgems’e yönlendirme, Toncoin tutarı ve teklif süresi belirtilir);
• NFT pazar yerinde alan adı bulup sabit fiyatla alabilir veya ikincil pazar açık artırmasına katılabilir;
• t.me bölgesinde kayıtlıysa, Fragment üzerinden takas yapabilir.

Güncel durum#

Kaynak tarihine (4 Mayıs 2024) göre:

• 22 515 alan adı kayıtlı;
• 16 164 kullanıcı bir alan adına sahip;
• 150 kullanıcı 50’den fazla alan adı tutuyor;
• günlük satın alma hacmi yaklaşık 1 000 alan adı.

TON DNS trafiği hâlâ Web2 seviyelerinde değil, ancak teknoloji dağıtık web için temel (ör. TON Sites, TON Proxy) ve Web3’te marka oluşturma için önemli görülüyor.

Ayrıca bakınızAyrıca bakınız#

• The Open Network
• Fragment
• Getgems
• Smart Contracts
• Toncoin